Tüp Bebek Nedir?

 Tüp bebek nedir?-Tebliğ-Sık sorulan sorular 

Tüp bebek tedavisi sağlık ekibinin ve evli çiftlerin katılımını gerektiren uzun ve yorucu bir süreçtir. Bu alanda yaşanan anlamlı gelişmelere rağmen maalesef tedaviye başlayan her çiftte hemen hamilelik olması olanaksızdır. Tedavinin başarısı direkt olarak kadının yaşına ve yumurtalık rezervi ile ilgilidir. Yeterli sayıda yumurta üreten ve 39 yaşından küçük kadınlarda 3 tedavi siklusu sonrası kümülatif gebelik beklentisi %80 civarındadır. Bir başka deyişle tedaviye başlayan 100 çiftten yaklaşık 80 tanesinin 3 deneme sonrası çocuk sahibi olmaları beklenir. Buna karşılık 39 yaşından büyük kadınlarda özellikle yumurtalık rezervinin azaldığı durumlarda sonuçlar can sıkıcı olabilir ve kümülatif gebelik oranları % 10-30 arasında değişmektedir.

Tüp bebek tedavileri artık tüm dünyada standartlaşmış 3 temel adımdan oluşur.

1- Tedavi yumurtalıkların çok sayıda yumurta hücresi üretmeleri amacıyla uyarılması ile başlar.

2- Sonraki adım ise bu yumurtaların toplanması (OPU) ve embryo oluşturmak üzere döllenmesidir. Döllenmeden sonra embryolar annelerinin rahmine transfer edilecekleri ana kadar 2-5 gün süreyle laboratuvardaki inkübatörlerde saklanırlar.

3-Transfer (ET) aşaması aşılama işlemine benzer.Transferden 10-12 gün sonra gebelik testi yapılır.

Tedavi protokollerinin standart olmasına rağmen gebelik sonuçlarında, laboratuvar koşulları, tıbbi ekibin deneyimi ve embryo transfer politikalarından köken alan  farklılıklar bulunur. Tüp bebek merkezleri rakipleri ve hastalar tarafından daha fazla sayıda embryo transfer etmeleri için baskı altındadırlar. Ancak bu durum çoğul gebelik oranlarında tehlikeli bir artışa neden olmaktadır. Pek çok Avrupa ülkesinde ve Avustralya’da bir hastaya transfer edilebilecek embryo sayısını kısıtlayan yasal zorunluluklar mevcuttur. 35 yaşından genç kadınlarda ikiden fazla iyi kalitede embryo transfer etmemeyi tercih edilmelidir. Sadece embryo kalitesi istenilenin altındaysa, daha önceden başarısız tüp bebek denemeleri mevcutsa ve kadının yaşı 39 ve üzerindeyse 3 embryo yerleştirilebilir.Mart 2010'daki son yönetmelikle buna da kısıtlama getirilmiştir.

YENİ !!
SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİ
25.03.2010/ 27532 resmi gazete
 4.5.4.K- Yardımcı üreme yöntemi tedavileri
(1) İnvitro fertilizasyon işlemleri (IVF), 5510 sayılı Kanunun 63’ üncü maddesinde tanımlanan “yardımcı üreme yöntemi” olarak kabul edilir. Ovulasyon indüksiyonu (OI) ve intrauterin inseminasyonu (IUI) işlemi bu kapsamda değerlendirilmez.
 
4.5.4.K.1- İnvitro Fertilizasyon (IVF)
(1) Evli olmakla birlikte eşlerden her ikisinin evlat edinilmiş çocukları hariç soybağı kurulmuş sağ çocuğunun olmaması (birden fazla yapılan evliliklerde de çiftlerden her ikisinin sağ çocuk sahibi olmaması) koşuluyla; genel sağlık sigortalısı kadın ise kendisine, erkek ise bakmakla yükümlü olduğu karısına, en fazla iki deneme (siklus) ile sınırlı olmak üzere uygulanan IVF tedavilerine ilişkin giderler, aşağıda belirtilen şartların birlikte gerçekleşmesi halinde Kurumca karşılanır.
a) Yapılan tıbbî tedavileri sonrasında normal tıbbî yöntemlerle çocuk sahibi olamadığının ve ancak yardımcı üreme yöntemi ile çocuk sahibi olabileceğine dair sağlık kurulu raporu düzenlenmiş olması,
b) 23 yaşını doldurmuş, 40 yaşından gün almamış olması,  
c) Uygulamanın yapıldığı merkezin Kurum ile sözleşmeli olması,    
ç) En az beş yıldır genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi olup, 900 gün genel sağlık sigortası prim gün sayısının olması,       
d) Son üç yıl içinde diğer tedavi yöntemlerinden sonuç alınamamış olduğunun Kurumla sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulları tarafından belgelenmesi.  
(2) IVF tedavisine başlanan kadının deneme öncesi 40 yaşından gün almış olması durumunda, IVF tedavisine ait bedeller, tedaviye daha önce başlanmış olsa dahi Kurumca karşılanmaz.    
Örnek; 08 Mart 1985 doğumlu kadının, IVF tedavisi giderlerinin karşılanabilmesi için; 08 Mart 2008 tarihinden sonra, 08 Mart 2024 tarihinden önce tedavinin yapılmış olması gerekir. 
(3) Kuruma devredilen sosyal güvenlik kurumlarınca daha önce ödenen tüp bebek tedavileri, işlem adetlerinin hesaplanmalarında dikkate alınır.
(4) IVF bedellerinin ödenebilmesi için IVF uygulanacak kadında gebeliğin sürdürülmesine engel olabilecek sistemik hastalık bulunmadığının sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi gerekmektedir. 
4.5.4.K.1.1- Sağlık Kurulu Raporu
(1) IVF tedavisi için gerekli sağlık kurulu raporu; bünyesinde kadın hastalıkları ve doğum kliniği ile üroloji kliniği (bünyesinde üroloji kliniği bulunmayan ancak üroloji uzman hekiminin konsültan olarak görev yaptığı, eğitim verilen kadın-doğum hastaneleri dâhil) bulunan üçüncü basamak sağlık kurumlarında iki kadın hastalıkları ve doğum uzman hekimi ve bir üroloji uzman hekiminin katılımı ile oluşturulan sağlık kurulları tarafından düzenlenecektir.
(2) Sağlık kurulu raporlarında, hasta yaşı, kimlik bilgileri, tanı, endikasyon, uygulanacak tedavi, kaçıncı deneme olduğu, kullanılacak ilaçların günlük ve maksimum dozları da belirtilecektir.
(3) Sağlık kurulu raporunda erkek ve/ veya kadın faktörü belirtilecektir.
 
a) Erkek faktörü: Üro-androlojik tedaviye rağmen, en az 15 gün aralarla yapılan üç ayrı spermiyogramın hepsinde total progresif motil sperm sayısının 5 milyondan az olduğu oligoastenospermi olguları ile azoospermi olguları.
 
b) Kadın faktörü:   
1- Tubal faktör: Primer silier diskinezi - Kartegener Sendromu varlığı, laparoskopi ile onaylanmış bilateral tam tubal tıkanıklık saptanan (ağır distal tubal hastalık, bilateral organik proksimal tubal tıkanıklık, bilateral tubal tıkanıklık veya tüp yokluğu olan) olgular, ağır pelvik yapışıklık belirlenen veya tubal cerrahi (laparoskopi veya açık cerrahi ile ) sonrasında gebe kalamayan olgular. 
 
2- Endometriozis: Hafif ve orta derece endometriozis, ileri evre (evre 3-4) endometriozis. 
 
3- Hormonal - ovulatuar bozukluklar: DSÖ  Grup I-II hastalarda anovulasyonda standart tedaviye yanıtsız olgular.
 
c) Açıklanamayan infertilite: Hem erkek, hem de kadının tetkiklerinin normal olmasına ve en az iki deneme gonadotropinlerle OI + IUI uygulanmasına rağmen evlilik tarihinden itibaren 3 yıl veya daha uzun süreli gebe kalamama halidir.
 
d) Diğer endikasyonlar: Azalmış over rezervli olgulardır.
 
(4)SUT’un4.5.4.K.1(1)d bendi gereği üç yıllık sürenin dolmuş olması şartıyla, IVF tedavisi öncesinde sağlık kurulu raporunda;
 
a) Erkek faktörü için; Oligoastenozoospermide total progresif motil sperm sayısı 5 milyondan yüksek olan olgularda iki deneme gonadotropin verilerek uygulanmış “OI  + IUI” tedavisinin yapılmış olmasına rağmen gebe kalınamadığının (5 milyondan az olan oligoastenozoospermi olguları ile azoospermi olgularında bu şart aranmaz),
 
b) İleri evre (evre 3-4) endometriozis olgularında; Endometriozis cerrahisi tedavisinden sonra bir yıl gebeliğin sağlanamadığının  veya cerrahi tedavi sonrası iki deneme gonadotropin verilerek uygulanmış “OI  + IUI” tedavisi sonrası gebelik elde edilemediğinin,
 
c) Hafif ve orta derece endometriozis olgularında; En az iki deneme gonadotropinlerle “OI + IUI” tedavisi sonrası gebelik elde edilemediğinin,
 
ç) Açıklanamayan infertilite olgularında; En az iki deneme gonadotropinlerle “OI + IUI” tedavisi sonrası gebelik elde edilemediğinin, belirtilmiş olması halinde IVF giderleri Kurumca karşılanır.
 
5) Ancak;
 

a)  Primer silier diskinezi-Kartegener Sendromu varlığında,

 

b)    Laparoskopi ile onaylanmış bilateral tam tubal tıkanıklık saptanan (ağır distal tubal hastalık, bilateral organik proksimal tubal tıkanıklık, bilateral tubal tıkanıklık veya tüp yokluğu olan) olgularda,

c) Ağır pelvik yapışıklık belirlenen veya tubal cerrahi (laparoskopi veya açık cerrahi ile) sonrasında bir yıl içinde gebe kalamayan olgularda,

 ç)  DSÖ  Grup I-II hastalarda anovulasyonda standart tedaviye yanıtsız olgularda;
tanıya dayanak teşkil eden klinik ve laboratuar bulgularının sağlık kurulu raporunda belirtilmesi koşuluyla, IVF öncesinde “OI+IUI” tedavisi yapılma şartı aranmaz.
 
(6) Sağlık kurulu raporunun düzenlendiği tarihten itibaren 6 (altı) ay içinde tedaviye başlanmaması halinde yeniden sağlık kurulu raporu düzenlenmesi gereklidir.
 
(7) İkinci IVF tedavisi için de yeniden sağlık raporu düzenlenmesi gereklidir.
 
 
 
 
4.5.4.K.1.2. IVF Tedavisinde İlaç Kullanım İlkeleri
 
(1) SUT eki ilaç listelerinde yer almak kaydıyla IVF tedavisi için düzenlenen sağlık kurulu raporunda belirtilen ilaçlar, tedavinin yapıldığı üremeye yardımcı tedavi merkezi kadın hastalıkları uzman hekimlerince reçete edilecektir.
 
(2) En fazla 2 (iki) deneme için toplamda 6000 üniteye kadar kullanılacak gonadotropin bedelleri Kurumca karşılanır.
 
(3) IVF tedavisinde kullanılan ilaçlar katılım payından muaf değildir.
 
4.5.4.K.1.3. IVF Tedavi Bedellerinin Ödenmesi
 
(1) IVF tedavisi, SUT eki EK-9 Listesinde belirtilen bedel esas alınarak faturalandırılır. Bu bedele; IVF tedavisi kapsamında yapılan ovulasyon indüksiyonu, oosit aspirasyonu, sperm-oosit hazırlanması ve inkübasyonu, ICSI (mikro enjeksiyon), invaziv sperm elde etme yöntemleri, işlem öncesi kadın ve erkeğe yapılan tetkik ve tahlil bedelleri, kullanılan her türlü sarf malzemesi ile embriyo transferi dahildir.  
 
(2) Embriyo freezing bedeli, sadece birinci denemeden sonra SUT eki EK-8 Listesinde yer alan bedel üzerinden faturalandırılabilir. 
(3) IVF tedavisine başlanan hastaya embriyo transfer işleminin yapılmaması durumunda; yapılan işlemler SUT eki EK-8 Listesi üzerinden %10 indirim yapılarak faturalandırılır. Bu durumda söz konusu işlemler deneme sayısına dahil edilmeyecektir.
(4) IVF tedavisinin, freezing işlemi uygulanan embriyonun transferi ile yapılması durumunda işlemler, SUT eki EK-9 Listesinde yer alan “Freezing işlemi uygulanan embriyonun transferi” işlemi üzerinden faturalandırılacaktır. Bu durumda söz konusu işlem, deneme sayısına dahil kabul edilecektir.
 
(5) Yaş faktörü, embriyo kalitesi ve benzeri tıbbî zorunluluk hallerinin uygulamayı yapan hekim tarafından gerekçesinin belgelendirildiği durumlar hariç olmak üzere ikiden fazla embriyo transfer edilmesi nedeniyle ikiden fazla gerçekleşen doğumlarda, bebeklere ait taburcu edilinceye kadar ortaya çıkacak sağlık hizmeti bedelleri Kurumca ödenmez. Doğumun embriyo transfer işlemini gerçekleştiren sağlık hizmeti sunucusu dışındaki sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusunda yapılması halinde söz konusu giderler faturalandırılabilir ancak ödenen bedeller embriyo transfer işlemini yapan merkezden mahsup edilir. 
 
4.5.4.K.1.4. Kayıtların Tutulması
(2) Evli çiftlerin çocuklarının olup olmadığı ile eşler için vukuatlı nüfus kayıt örneği, merkezde tutulan hasta dosyasında saklanacak bir örneği de faturaya eklenecektir.
 
4.5.4.K.2. Ovulasyon İndüksiyonu (OI) + Intra Uterin Inseminasyon (IUI)
 
(1) Evli olmakla birlikte eşlerden her ikisinin evlat edinilmiş  çocukları hariç soybağı kurulmuş sağ çocuğunun olmaması (birden fazla yapılan evliliklerde de çiftlerden herhangi birinin sağ çocuk sahibi olmaması) koşuluyla; genel sağlık sigortalısı kadın ise kendisine, erkek ise bakmakla yükümlü olduğu karısına, en fazla iki deneme ile sınırlı olmak üzere uygulanan “OI+IUI” tedavilerine ilişkin giderlerin Kurumca ödenebilmesi için;
 
a) Kadın hastalıkları ve doğum uzman hekiminin yer aldığı resmi sağlık kurulu raporu düzenlenmiş olması,
b) Uygulamanın yapıldığı merkezin Kurum ile sözleşmeli olması,   
şartlarının birlikte sağlanmış olması gerekmektedir.
(2) Evli çiftlerin çocuklarının olup olmadığı ile eşler için vukuatlı nüfus kayıt örneği, merkezde tutulan hasta dosyasında saklanacak bir örneği de faturaya eklenecektir.
(3) Sağlık kurulu raporlarında, hasta yaşı, kimlik bilgileri, tanı, endikasyon, uygulanacak tedavi, kaçıncı deneme olduğu, kullanılacak ilaçların günlük ve maksimum dozları da belirtilecektir.
(4) Sağlık kurulu raporunun düzenlendiği tarihten itibaren 6 (altı) ay içinde tedaviye başlanmaması halinde yeniden sağlık kurulu raporu düzenlenmesi gereklidir.
(5) İkinci “OI+IUI” tedavisi için de yeniden sağlık kurulu raporu düzenlenmesi gereklidir.
(6) “OI + IUI” tedavisinde kullanılan ilaçların iki deneme için toplam maksimum dozu, gonadotropin için 3000 ünitedir. Ovülasyon tetiklemesi için kullanılan üriner hCG (human korionik gonadotropin) maksimum dozun dışında olup 10000 üniteyi geçemez. Üriner hCG rapor aranmaksızın reçete edilebilir.
(7) İlaçlar, tedavinin yapıldığı sağlık hizmeti sunucusu kadın hastalıkları uzman hekimlerince reçete edilecektir.
(8) “OI+IUI” tedavisinde kullanılan ilaçlar katılım payından muaf değildir.
(9) IUI bedeli SUT eki EK-8 Listesinde yer alan bedel üzerinden faturalandırılır.
 
4.5.4.K.3. Kök Hücre Vericisi Kardeş Doğmasına Yönelik IVF Tedavisi
 
(1) Hasta çocuk sahibi olup, tedavisinin başka tıbbî bir yöntemle mümkün olmaması ve tıbben zorunlu görülmesi halinde bu çocuğun tedavisi amaçlı preimplantasyon genetik tarama yapılarak uygun kök hücre vericisi kardeş doğmasına yönelik olarak, bünyesinde kemik iliği transplantasyon merkezi bulunan üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucuları sağlık kurulları tarafından hasta çocuk adına düzenlenen bu durumların belirtildiği tıbbi genetik uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuna dayanılarak yapılan IVF tedavilerine ilişkin giderler, SUT’un 4.5.4.K.1numaralı maddesinde yer alan hükümler uygulanmaksızın Kurumca karşılanır. Bu durum dışında preimplantasyon genetik tarama ve bu işlem ile birlikte yapılan IVF bedelleri Kurumca karşılanmaz.
 
(3) IVF tedavisinde kullanılacak ilaçlar, söz konusu sağlık kurulu raporuna istinaden IVF tedavisinin yapıldığı üremeye yardımcı tedavi merkezi kadın hastalıkları uzman hekimlerince yazılacaktır. Her bir IVF denemesine ilişkin olarak toplamda 3000 üniteye kadar kullanılacak gonadotropin bedelleri Kurumca karşılanır.
 
SIK SORULAN SORULAR
Tüp bebek yöntemi uygulanırken, rahime birden fazla embriyo yerleştirilmesinin nedeni nedir?
Rahime birden fazla embriyo yerleştirilmesinin nedeni hamilelik şansını artırmaktır. İstatistiklerde açıkça  en iyi gebe kalabilen kategori olan 35 yaşından genç kadınlara tek bir embriyo transfer edildiğinde o kadının hamile kalma şansı yaklaşık yüzde 20’dir. İki embriyo transfer edildiğinde bu rakam hemen hemen ikiye katlanır ve yüzde 40’a yaklaşır. Üç embriyo transfer edilirse yüzde 50-60 gibi bir rakama ulaşır. İlginç olarak dört ve sonrasında hamilelik şansı artmaz, aksine çoğul gebelik riski artıyor.

Herhangi sorunu olmayan bir kadına en fazla kaç embriyo yerleştirilebilir?
En sağlıklı olanı iki embriyo yerleştirilmesidir. Bazı sorunlar ve yaş problemi var ise üç olabilir.
Bununla birlikte son yönetmelik buna bir kısıtlama getirmiştir.(Konu sonuna bkz.)
Sağlıklı embriyo seçimi nasıl gerçekleştirilir?
Öncelikle embriyonun simetrik olup olmadığına ve ne kadar hızla bölündüğüne bakıyoruz. Normalde embriyo, birinci gününde bölünüyorsa sağlıklı olarak kabul ederiz. Bölünme şekilleri de önemli. Bölünme şekline göre birinci kalite ve ikinci kalite olarak adlandırıyoruz. Embriyo seçiminde dikkat ettiğimiz bir başka nokta da atıklarının incelenmesi. Embriyonun içinde yaşadığı sıvıdaki atıklarından, metabolik aktivitesini anlıyoruz. Bu yöntem sayesinde, tek embriyo transferiyle başarı yüzde 60’a, iki embriyo transferiyle de yüzde 80’e çıkabiliyor. Böylece, yeni yöntemler geliştirebilirsek tüp bebekte başarı şansının ötesinde çoğul gebeliklerin de önüne geçebiliriz.

Fazla embriyo transferi mutlaka çoğul gebeliğe yol açıyor mu?
Üç embriyo transfer edildiğinde tekiz gebelik olasılığı yüzde 60, ikiz gebelik olasılığı yüzde 30, üçüz gebelik olasılığı da yüzde 10’dur. Böylece, üç embriyo transfer edildiğinde mutlaka üçüz bebek doğacağı anlamına gelmez. Ama yine de bir risk var.

Birden fazla embriyonun tutması başarı mı yoksa başarısızlık mıdır? 
Her ne kadar bir hamileliğin olması başarıysa da, ikinin üstündeki hamilelikler bu başarıya gelen gölgedir.Çoğul gebelikler de anneye ve bebeklere riskler ve külfetler getirir, ayrıca sağlık sisteminde bakım ve takip için ciddi maliyet artışları gerektirdiğinden;  Sağlık Bakanlığı son çıkardığı yönetmelikle (6 Mart 2010) tüp bebek işlemlerinde yerleştirilen embriyo sayısını, gebe kalma başarısını düşürmesine rağmen kısıtlamıştır.
Özetle sosyal güvenlik kurumu tüp bebek masraflarını hangi şartlarda ve ne kadarını karşılıyor?
Çocuk sahibi olmak isteyen ancak tüp bebek tedavisine ihtiyaç duyan okurlarımızın SGK tarafından karşılanıp karşılanmayacağına ilişkin soruları son günlerde oldukça arttı. Tüp bebek olarak bilinen yardımcı üreme yöntemlerine ilişkin gerekli sağlık yardımları bazı koşulların gerçekleşmesi halinde SGK tarafından bir kısmı karşılanmaktadır.

Evli olmakla birlikte eşlerden her ikisinin evlat edinilmiş çocukları hariç soybağı kurulmuş sağ çocuğunun olmaması (birden fazla yapılan evliliklerde de çiftlerden her ikisinin sağ çocuk sahibi olmaması) koşuluyla;
genel sağlık sigortalısı kadın ise kendisine, erkek ise bakmakla yükümlü olduğu karısına, en fazla iki deneme (siklus) ile sınırlı olmak üzere uygulanan tüp bebek tedavilerine (IVF) ilişkin giderler, belirtilen şartların birlikte gerçekleşmesi halinde SGK tarafından karşılanmaktadır. Buna göre;

a) Yapılan tıbbî tedavileri sonrasında normal tıbbî yöntemlerle çocuk sahibi olamadığının ve ancak yardımcı üreme yöntemi ile çocuk sahibi olabileceğine dair sağlık kurulu raporu düzenlenmiş olması,

b) 23 yaşını doldurmuş, 40 yaşından gün almamış olması,

c) Uygulamanın yapıldığı merkezin Kurum ile sözleşmeli olması,

d) En az beş yıldır genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi olup, 900 gün genel sağlık sigortası prim gün sayısının olması,

e) Son üç yıl içinde diğer tedavi yöntemlerinden sonuç alınamamış olduğunun Kurumla sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulları tarafından belgelenmesi,

gerekiyor. Tüp bebek tedavisine başlanan kadının deneme öncesi 40 yaşından gün almış olması durumunda, tüp bebek tedavisine ait bedeller, tedaviye daha önce başlanmış olsa dahi SGK tarafından karşılanmaz.

Tüp bebek tedavi bedellerinin ödenebilmesi için tedavi uygulanacak kadında gebeliğin sürdürülmesine engel olabilecek sistemik hastalık bulunmadığının sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi gerekmektedir.
Sağlık kurulu raporu alınmalı:
Tüp bebek tedavisi için gerekli sağlık kurulu raporu; bünyesinde kadın hastalıkları ve doğum kliniği ile üroloji kliniği (bünyesinde üroloji kliniği bulunmayan ancak üroloji uzman hekiminin konsültan olarak görev yaptığı, eğitim verilen kadın-doğum hastaneleri dâhil) bulunan üçüncü basamak sağlık kurumlarında iki kadın hastalıkları ve doğum uzman hekimi ve bir üroloji uzman hekiminin katılımı ile oluşturulan sağlık kurulları tarafından düzenlenecektir. Sağlık kurulu raporlarında, hasta yaşı, kimlik bilgileri, tanı, endikasyon, uygulanacak tedavi, kaçıncı deneme olduğu, kullanılacak ilaçların günlük ve maksimum dozları da belirtilecektir. Sağlık kurulu raporunda erkek ve/ veya kadın faktörü belirtilecektir.

Yardımcı üreme yöntemi tüp bebek katılım payları
Yardımcı üreme yöntemi tedavilerinde birinci denemede yüzde 30, ikinci denemede yüzde 25 oranında olmak üzere bu tedaviler için belirlenen bedeller üzerinden katılım payı alınır. Ayrıca ilaç katılım paylarında da muafiyet olmayıp ilaçlar üzerinden de %20 katılım payı bedeli ödenecektir.(Bazı durumlarda bu bedel sosyal güvenlik kurumu en ucuz ilaçları kısas aldığından daha da yüksek olabilmektedir !?)...Yardımcı üreme yöntemi katılım payları, tedavinin sağlandığı sağlık hizmeti sunucusunca kişilerden tahsil edilir.

  • E-Bülten

  • Sözlük

  • Müzik Yayını

    28543 Ziyaretçi