VAJİNAL MANTAR HASTALIĞI
Kadın olmanın en zor anlarından biri de şüphesiz vajinit (vajinal enfeksiyon) tir. Vajinitler arasında en sık rastlanan ikinci etken vajinal mantardır. Her yıl milyonlarca kadın bu rahatsızlıktan etkilenmektedir. Yapılan çalışmalar sağlıklı kadınların %75 inin en az bir kez, %45 ininde birden fazla vajinal mantar enfeksiyonu geçirdiğini göstermektedir.Başka bir deyişle hastalık tekrarlama eğilimindedir.Ağrı nedeniyle cinsellikten uzaklaşma, kullanılan tedavilerle sosyal yaşamı kısıtlama gibi sebeplerle yaşam kalitesini düşürebilen bir enfeksiyondur.
Vajinal mantarlarda %85-90 etken maya türü mantar olan Candida Albicans’tır. Bu mantar türü normal olarak : ağızda, boğazda, kalın barsakta, ve vajende hiçbir rahatsızlık yapmadan bulunabilir. Herhangi bir şikayeti olmayan kadınların %20 sinin vajeninde tespit edilmiştir. Masum olarak vajende bekleyen Candida’nın hastalık yapabilmesi için sistemik veya lokal değişikliklerin olması gerekir.
SİSTEMİK:
Gebelik ,
Şeker hastalığı ,
Bağışıklık sisteminin zayıflaması(stres ve diger hastalıklar) İLAÇLAR:Antibiyotikler ,Steroidler (Kortizon),İmmunosupresifler(bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar,kanser ilaçları),Doğum kontrol hapları ,Östrojen tedavisi
LOKAL:
Hijyen koşullarına uyulmaması (başkasına ait enfekte çamaşırların kullanılması)
Sıcak ve nemli ortam (Dar giysiler,sentetik iç çamaşırları,külotlu çorap,ıslak mayo)
Tahriş (Cinsel ilişki sıklığının artması,deodorant,parfümlü pedler,vagen içi tamponlar)
NASIL BULAŞIR?
Vajen içinde normalde birçok mikroorganizma bulunmaktadır. Bunların çoğunluğu yararlı mikroplardır ve vücuda zararlı olabilecek organizmaları barındırmazlar. Vajenin bu doğal dengesine dışarıdan yapılan müdahaleler yararlı bakterileri uzaklaştırarak fırsat bekleyen zararlı mikropların artmasını sağlayacak ve hastalık oluşturacaklardır.
Candida sıcak ve nemli ortamları sever. Yaz mevsiminin başlamasıyla havuz ve deniz sezonuda açılıyor, hijyen kurallarına uyulmaması bu mevsimde hastalığın oluşmasını kolaylaştıracaktır. Sıcak suda (yüzme havuzu) uzun süre beklemek,ıslak mayo ile saunada kalmak,zor kuruyan kumaşlardan yapılan mayoların üzerimizde kurumasını beklemek, havanın geçmesine izin vermeyen sentetik iç çamaşırlar,külotlu çoraplar,dar giysiler sıcaklık ve nemi tuttuğundan hastalığa davetiye çıkartmaktadır. Barsakta yaşayan Candida, cinsel ilişkiyle,hijyen kurallarına uyulmamasıyla(tuvalette temizliğin yanlış olarak arkadan öne yapılması) makattan vagene sürüklenir. Başkasından bulaşma ise cinsel ilişkinin yanı sıra havlular,el teması,çamaşırlar ve banyo suları ile olabilir. Vagen,penis ve ağız salgılarıyla dışkıda mantar hücreleri bulunabilmektedir. Bu şekillerde vajene yerleşen Candida bölgesel dirence bağlı olarak ya hemen 2-5 günlük kuluçka döneminden sonra hastalık yapar veya sinsi bir şekilde vajende yaşayarak olumsuz ortamın gelişmesini bekler.
BELİRTİLERİ NELERDİR?
En belirgin bulgusu şiddetli kaşıntıdır. Vagenden genellikle koyu peynirimsi veya kesilmiş süt görünümünde beyaz akıntı olur,vagende yanma hissi vardır. Ek olarak idrarda yanma hissi ve cinsel ilişkide ağrı olabilir. Bu belirtiler adet öncesi şiddetlenir. Kaşıntı sıcakla birlikte ve geceleri çok artar. Bunun üstüne başka enfeksiyon eklenmedikçe koku pek görülmez. Erkekte ise penis başında ve derisinde kaşıntı,sünnet derisinde ödem,yapışıklık ve cilt üstünde çatlaklar,hafif akıntı şikayeti olabilir.
TEDAVİ
Böyle bir şüpheniz olduğunda vakit geçirmeden doktorunuza danışmalısınız. Doğru tanı tedavide en önemli etkendir. Zamanında tedavi edilmeyen vajinal mantar,zamanla başka mikropların eklenmesiyle daha karışık,daha rahatsız edici ve daha zor tedavi edilir şekle dönüşür. Günümüzde hem ağızdan hem de vajenden kullanılan çok etkili ilaçlar vardır. Tekrarlaması halinde eşlerin de tedavi edilmesi fayda sağlayabilir. Menapozda,çocuklukta ve emzirenlerde görüldüğünde kan şekeri ölçülmelidir. Gebeliğin son aylarında görülürse tedavi edilmesi bebeğe geçmesini önler. Tedavi öncesi ve sonrası bir hafta cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
VAJİNİTİ ÖNLEMEK İÇİN BAZI İPUÇLARI
- Eskiden kullandığınız ilacı veya arkadaşınızın ilacını kullanarak kendi kendinizi tedavi etmeye çalışmayın.
- Sentetik iç çamaşırları,külotlu çorap ve dar giysilerden kaçının. Cinsel organınızın civarını mümkün olduğunca kuru tutun. Pamuk,havanın geçmesine izin verdiğinden pamuklu iç çamaşırı giymek,bu bölgenin kuru kalmasına yardımcı olur.
-İç çamaşırınızı sık sık değiştirin.
-Tuvalet kağıdı kullanın. Tuvaletten sonra iç çamaşırınızda ıslaklık kalmamalı.
-Zor kuruyan mayoları tercih etmeyin. Havuza veya denize iki mayoyla gidin sudan çıkar çıkmaz duş alıp kuru mayonuzu giyin. Mayonuzun üstünüzde kurumasına izin vermeyin. Saunada ıslak mayoyla oturmayın.
-Vajinanızın iç kısmını yıkamayın. Yıkama suyla yapılsa bile yararlı mikropların uzaklaşmasına neden olacaktır.
-Parfümlü pedleri, deodorant spreyleri kullanmayın.
-Vulvayı yıkarken önden arkaya doğru yıkayın. Tersini yaparsanız makattan bulaşmayı kolaylaştırırsınız.
-Vajen içi kullanılan tamponları uzun süre vajende tutmayın. Akıntınız olduğunda bu tamponlardan kaçının.
-Eşinizin akıntısı veya penisinin üzerinde bir yara, pişik olmadığından emin olun. Eşinizin cinsel birleşmeden önce ve sonra penisini yıkaması enfeksiyon oluşma şansını azaltır. Genel kanaatin aksine yukarıdaki durumlar haricinde bu problemde eş tedavisi mutlaka şart değilse de bu duruma doktor ile birlikte karar verilecektir.
RSS